گروه خرید و نگهداری مرکز پژوهشهای غلات

بررسي وضعيت مراكز ذخيره سازي كشور - تا سال ۸۹

الف- بخش خصوصي :

بخش خصوصي با دارا بودن توان ذخيره سازي به مقدار 5.77 ميليون تن از مجموع 11.865 ميليون تن ظرفيت ذخيره سازي كشور، 49%  از سهم ذخيره كشور را عهده دار مي باشد .

استان فارس با 790 هزار تن در صدر استانهاي كشور در زمينه ذخيره سازي بخش خصوصي قرار دارد و پس از آن استانهاي تهران و خراسان رضوي در رتبه هاي دوم و سوم قرار گرفته اند ، ضمنا بخش خصوصي در استان آذربايجانغربي فعاليت چشمگير و قابل توجهي در زمينه احداث مراكز نگهداري گندم داشته است. پس از آن استان اصفهان با توجه به جمعيت بالا و استانهاي گلستان و خوزستان (دو قطب عمده توليد گندم كشور) قرار دارند.

بالاترين ميزان نوع ذخيره سازي بخش خصوصي با 29% از مجموع ذخيره سازي اين بخش مربوط به سيلوي فلزي و بعد از آن مربوط به انبار ساده مي باشد ، متاسفانه سيلوهاي قائم بتوني علي رغم دارل بودن بهترين شرايط نگهداري گندم با 4% كمترين سهم را داراست كه از دلايل آن مي توان به هزينه بالا احداث و نگهداري اين نوع سيلوها اشاره نمود.

52% از انبارهاي بخش خصوصي شامل انبارهاي مكانيزه ، سيلو فلزي و سيلو بتوني است كه داراي استانداردهاي قابل قبول در زمينه نگهداري گندم هستند و 48% مابقي شامل ساير انواع انبارها از استانداردهاي لازم و كافي جهت نگهداري طولاني مدت گندم برخوردار نيستند.

ب- بخش دولتي

بخش دولتي با دارا بودن توان ذخيره سازي به مقدار 6.094 ميليون تن از مجموع 11.865 ميليون تن ظرفيت ذخيره سازي كشور، 51 % از سهم كل ذخيره كشور را عهده دار مي باشد .

استان تهران با 1.24 ميليون تن ظرفيت ذخيره سازي در صدر استانهاي كشور در زمينه ذخيره سازي بخش دولتي قرار دارد و پس از آن استانهاي فارس ، خوزستان ، خراسان رضوي ، اصفهان وكرمانشاه در رتبه هاي بعدي قرار گرفته اند ، كه اين موضوع نشانگر ارتباط مستقيم ظرفيت ذخيره سازي استانهاي مذكور با ميزان جمعيت و گندم توليدي استان مي­باشد ، استان گلستان علي رغم اينكه يكي از قطبهاي مهم توليد گندم كشور است در رتبه دهم ظرفيت ذخيره سازي كشور قرار دارد اين امر حاكي از آنست كه بخش خصوصي به ويژه كارخانجات آرد سازي در اين استان نقش مهمي در ذخيره سازي گندم مذكور به عهده دارند.

بالاترين نوع ذخيره سازي بخش دولتي با 42% از مجمع انواع ذخيره سازي مربوط به سيلوهاي بتوني و پس از آن با 31 درصد مربوط به انبار روباز مي باشد . 53% از انبار بخش دولتي شامل انبارهاي مكانيزه ، سيلو فلزي و سيلو بتوني است كه داراي استانداردهاي قابل قبول در زمينه نگهداري گندم هستند و 47% مابقي شامل ساير انواع انبارها از استانداردهاي لازم و كافي جهت نگهداري طولاني مدت گندم برخوردار نيستند.

بررسي كلي وضعيت ذخيره سازي كشور

از لحاظ  مجموع ظرفيت ذخيره سازي بخش دولتي و خصوصي به ترتيب تهران ، فارس ، خراسان رضوي ، اصفهان ، آذربايجانغربي ، خوزستان ، گلستان بيشترين ظرفيت ذخيره سازي  را دارا مي باشند و با عنايت به منطقه بندي به ترتيب مناطق يك ، سه ، پنج ، هشت ، چهار و گلستان بالاترين ظرفيت ذخيره سازي  را دارند.

مجموع كل ذخيره سازي كشور 11.865 ميليون تن مي باشد از اين مقدار 6.249 ميليون تن آن نزديك به 53% مربوط به انبارهاي استاندارد و 5.616 ميليون تن آن حدود 47% مربوط به انبارهايي است كه از شرايط و استانداردهاي لازم و كافي برخودار نيستند . با لحاظ داشتن متوسط مصرف ساليانه آرد كل كشور در طي چند ساله اخير به ميزان 8.35 ميليون تن ، ميزان گندم مصرفي 10 ميليون تن محاسبه مي گردد و با عنايت به اعلام فائو مبني بر اينكه 1.2 برابر مصرف، ذخيره سازي استاندارد بايستي وجود داشته باشد بنابراين فضاي ذخيره سازي مورد نياز كشور 12 ميليون تن است.